Ταϋγετος το αρσενικό όρος , πηγή έμπνευσης του Νικηφόρου Βρεττάκου

 

Ταΰγετος το αρσενικό όρος και πηγή έμπνευσης του Λάκωνα  λογοτέχνη Νικηφόρου Βρεττάκου.
Στην σκιά του μια πόλη θρύλος η Σπάρτη με την κοιλάδα του Ευρώτα και όπως έλεγαν  οι αρχαίοι Σπαρτιάτες  μεγαλοπρεπή τείχη δεν θα βρείτε στην Σπάρτη γιατί έχουμε τον Ταΰγετο να μας προστατεύει και τα στήθια των ανδρών μας.

 

 

Ο Ταΰγετος χωρίζει στην μέση την Λακωνία με την Μεσσηνία με το κεντρικό κομμάτι του στην Λακωνία μεγαλοπρεπής και μοναδικός με πολλές ομορφιές. 

 

 

Η κορυφή του έχει ύψος 2.407 μέτρα και ονομάζεται Προφήτης Ηλίας ή Αγιολιάς, από το ομώνυμο εκκλησάκι που κτίσθηκε κοντά στην κορυφή του, ενώ στα αρχαία χρόνια ονομαζόταν Ταλετός. 

 

 

 

Έτσι μου στάθηκε ο Ταΰγετος

Έτσι μου στάθηκε ο Ταΰγετος, 
όπως ο κόρφος της μητέρας μου.
Με πότισε γαλάζιο, αψύ αίμα
ήλιο και πράσινο
ως να μου δέσει την ψυχή όπως την πέτρα του,
ως να χαράξει στην καρδιά μου 
τις βαθειές χαράδρες του 
να σχηματίσει μες στη ζωή μου δώδεκα κορφές 
να βγαίνω απάνω με μοναδικό μου όνειρο τον ήλιο.
Με δίψα μου μοναδική τον ήλιο,
δίψα βαθειά σαν ωκεανός,
υψηλή ως το φεγγάρι,
δίψα που να την λυπηθεί ο Θεός.
….Έτσι μου στάθηκε ο Ταΰγετος όσο να γεννηθούνε
τα δυό παιδιά του Θεού μέσα μου:
η ποίηση και η αγάπη.
Νικηφόρος Βρεττάκος.

 

 


Στα ανατολικά, τον χωρίζει από τον Πάρνωνα ο Ευρώτας ποταμός. Στα δυτικά, οι απολήξεις του φτάνουν στη Μεσσηνιακή πεδιάδα, ενώ στα νότια προβάλλει η χερσόνησος της Μάνης μεταξύ του Λακωνικού και του Μεσσηνιακού κόλπου. Βόρεια, η λεκάνη της Μεγαλόπολης παρεμβάλλεται μεταξύ των Αρκαδικών βουνών και των βορειότερων προεκτάσεων του Ταΰγετου.

 

 

Η οροσειρά του Ταΰγετου συγκροτείται από τέσσερα κύρια τμήματα:
α) τον Βόρειο ή Ξεροβούνα, από το χωριό Λεοντάρι έως τη διάβαση της Λαγκάδας (1.296 μ.),
β)  τον Μέσο Ανατολικό, με την ψηλότερη κορυφή προς την Σπάρτη ,
γ)  τον Δυτικό και
δ) τον Νότιο Ταΰγετο, που περιλαμβάνει το όρος Σαγγιά, σχηματίζει τη χερσόνησο της Μάνης και καταλήγει στο ακρωτήριο Ταίναρο της Λακωνικής γης.

Στην περιοχή του Ταΰγετου διακρίνουμε πέντε ζώνες βλάστησης:

  • Οι μεσογειακοί θαμνώνες συγκροτούνται κυρίως από πουρνάρια (Quercus coccifera), αγριελιές (Olea europaea ssp. Oleaster), κουμαριές (Arbutus unedo), σχίνα (Pistacia lentiscus), ρείκια (Erica manipuliflora, Erica arborea) και άλλα είδη θάμνων και μικρών δέντρων.
  • Ορεινή ζώνη – δάση Κωνοφόρων που σχηματίζονται βασικά από δύο είδη Κωνοφόρων: το Ελληνικό έλατο (Abies cephalonica) και τη Μαύρη πεύκη (Pinus nigra).
  • Υποαλπική ζώνη: Τελειώνοντας τα δάση, σε ύψος πάνω από 1600-1700 μ., αρχίζουν τα γυμνά λιβάδια και οι βραχώδεις σχηματισμοί, όπου δεν φυτρώνουν δέντρα ή μεγάλοι θάμνοι, παρά μόνο μικρά φυτά, συνήθως πολυετή.
  • Αλπική ζώνη: Αρχίζει περίπου στα 2000 μ. και φτάνει ως τις ψηλότερες κορφές του βουνού. Στη ζώνη αυτή δεν αναπτύχθηκαν ποτέ δέντρα.
  • Αζωνική βλάστηση των ρεματιών: Στις ρεματιές και στα φαράγγια, που το κλίμα είναι πιο δροσερό, αναπτύσσεται μια ιδιόμορφη βλάστηση που δεν επηρεάζεται τόσο από τη διαφορά υψομέτρου. Κυρίαρχο είδος είναι το Πλατάνι (Platanus orientalis), η Μυρτιά (Myrtus communis), ο Κισσός (Hedera helix) και η Λυγαριά (Vitex agnus – castus).

 

 

Η χλωρίδα του Ταΰγετου είναι εξαιρετικά πλούσια και περιλαμβάνει περισσότερα από 1.000 είδη φυτών. Aπό αυτά, 33 είναι ενδημικά της περιοχής. Ξεχωρίζουν η Ακουιλέγια του Ταΰγετου (Aquilegia ottonis ssp. Taygeta), o Αστράγαλος του Ταΰγετου (Astragalus Taygeteus), η Γιουρινέα του Ταΰγετου (Jurinea Taygetea), η Καμπανούλα (Campanula topoliana ssp. Cordifolia) και το Υπερικό του Ταΰγετου (Hypericum Taygeteum). Υπάρχουν επίσης πολλά ορχεοειδή, κρόκοι και καμπανούλες.

 

 

Σήμερα το βουνό φιλοξενεί 19 είδη θηλαστικών, όπως η Αλεπού, ο Λαγός, ο Σκαντζόχοιρος, το Κουνάβι, η Νυφίτσα και ο Ασβός, και ίσως το Τσακάλι.

Από τα 87 είδη πτηνών που έχουν καταγραφεί, ξεχωρίζουν αρπακτικά, όπως ο Φιδαετός, η Γερακίνα, ο Χρυσαετός, ο Σπιζαετός, αλλά και πλήθος άλλων πτηνών, όπως κίσσες, κοτσύφια, δρυοκολάπτες, φάσες κ.ά.

 

 

Στον Ταΰγετο έχουν, τέλος, καταγραφεί 100 είδη πεταλούδας, με ένα ενδημικό (Polyommatus menelaos).

Μια χαράδρα με ασβεστολιθικές πλαγιές, που σχηματίζει βαθιά τομή στον Ταΰγετο, καταλήγει κοντά στο χωριό Τρύπη.

Εδώ βρίσκεται το αναρριχητικό πάρκο του ΕΟΣ Σπάρτης, καθώς οι απότομες πλαγιές της Λαγκάδας προσφέρονται ιδιαίτερα για τους τολμηρούς αναρριχητές. Καλύτερη εποχή για αναρρίχηση θεωρείται το διάστημα από τα μέσα Μαΐου ως τα μέσα Οκτωβρίου. Ο προσανατολισμός των πεδίων και το υψόμετρο (800 μ. περίπου) δημιουργούν ευχάριστες συνθήκες αναρρίχησης ακόμη και το καλοκαίρι.

 

 

Η σκιά της Πυραμίδας –παιχνίδια ιερής γεωγραφίας και φωτός 

 

 

 

 

Δεν είναι όμως μόνο το υπερθέαμα της πελώριας σκιάς στην θάλασσα αλλά μια σειρά άλλα φαινόμενα που φτιάξανε και κρατάνε ακόμα το μύθο της αρχαιότερης, όπως πολλοί υποστηρίζουν, πυραμίδας, όχι μόνο της Ελλάδας αλλά του κόσμου. Ο Ταΰγετος στο όριό του φτιάχνει όχι ένα, αλλά τρία εντυπωσιακά πυραμιδοειδή σχήματα στον γύρω τόπο. Η πρώτη πυραμίδα σχηματίζεται ψηλά στον ουρανό. Ένα ισόπλευρο τρίγωνο δείχνει στη δύση όταν λίγο πριν ανατείλει ο ήλιος, οι ακτίνες του διαθλώμενες πίσω από τον Πάρνωνα στα 2407 μ. σχηματίζουν ψηλά το είδωλό της, σε ένα ουράνιο τρίγωνο που βλέπει προς τις Πλειάδες (να σημειώσουμε ξανά πως η Ταϋγέτη είναι μυθολογικά μία από τις Πλειάδες).

Στην αρχαιότητα ο Αναξίμανδρος, μας λέει ο Κικέρων, είχε στήσει αστεροσκοπείο στην κορυφή του βουνού και μελετούσε τις κινήσεις των άστρων. Με αυτό το πρώτο «γκρίζο, ισόπλευρο τρίγωνο στον ουρανό» συνδέεται και ένα αμνημονεύτων χρόνων παραμύθι για τον σοφό νομοθέτη της Σπάρτης Λυκούργο που έβαλε έναν γρίφο στους Λακεδαιμόνιους νέους να του βρουν την ακριβή στιγμή της ανατολής του ήλιου και που είχε σαν αποτέλεσμα την κατάργηση του φοβερού εθίμου της ρίψης στον Καιάδα των αδύναμων βρεφών και των γέρων.

Τα τρία πυραμιδοειδή σχήματα 
Το δεύτερο, εντυπωσιακό τρίγωνο είναι αυτό που βουτάει στα νερά του Μεσσηνιακού κόλπου, τις ώρες της ανατολής. Το τρίτο, το τρίγωνο του Ηλιοβασιλέματος πέφτει στην άλλη πλευρά, στον λακωνικό κάμπο όταν το κοκκινωπό φως σχηματίζει τέλεια ευθεία γραμμή που εδράζει στην κορυφή της πυραμίδας. Το υπερθέαμα του Ταϋγέτου δε σταματά εδώ.

Το πιο ανεξήγητο φαινόμενο είναι η ίδια η κατασκευή της πυραμίδας, αν είναι έργο φυσικό ή παρέμβαση του ανθρώπου, αφού υποψιάζουν, όχι μόνο το αφύσικα τέλειο σχήμα της αλλά και η εμφανής οριζοντίωση της βάσης της, που δείχνει να έχει περάσει από ανθρώπινα χέρια, αφού από κει και πάνω το πέτρωμα και το χώμα αλλάζουν, σμιλεύονται και ισιώνουν για να φτιάξουν το ισόπλευρο τρίγωνο. Αν η πυραμίδα είναι τεχνητό κατασκεύασμα, η δόξα της εντείνεται και αφήνει να εννοηθούν αρχαίες τελετουργίες και πρόθεση ιερατική.

Από την πολύτιμη πηγή του Παυσανία γνωρίζουμε ότι σε πολύ παλιά χρόνια, οι Λακεδαίμονες θυσίαζαν λευκά άλογα (ηλιακό σύμβολο) στην απόληξή της.

Το όνομα της ψηλότερης κορφής του βουνού το αποκαλούσαν Ταλετόν ή Ταλητόν, λέξη ίδιας ρίζας με την Τελετή, την ιεροπραξία, τη θυσία. Οι Ορφικοί, αυτοί οι μυστικιστές της αρμονίας, που γνώριζαν περισσότερα και από όσα συναρπαστικά κατέγραψαν, θεωρούσαν τη γεωπυραμίδα του Ταϋγέτου ιερή, Πύλη κοσμική, μέσα από την οποία η ουράνια Αρμονία και το αείζωον φως κατέρχονται στον κόσμο.

 

 

Και το επίσης, εύγλωττο όνομα της περιοχής, αφήνει να εννοηθεί πως η πυραμίδα στη κορυφή ήταν κέντρο ύπαρξης και ορισμός για τον γύρω κόσμο. Λακωνία, με το πρώτο συνθετικό, λας, να σημαίνει λίθο και το δεύτερο –κωνία,να δείχνει το κωνικό, πυραμιδοειδές σχήμα στην κορφή. Λακωνία, η χώρα του κωνικού λίθου, ιερή τοποθεσία του Ήλιου και πύλη κοσμική για το φως. Καθόλου παράξενο που κάθε χρόνο, η λατρεία αναζωπυρώνεται στο ίδιο σημείο.

πηγή βικιπαίδεια , Δ. Σπάρτης , apocalypsejohn.com

φωτογραφίες Αλέξανδρος Μπουγάδης 

 

 

Συνεχής  ενημέρωση μέσα από www.spartavoice.gr.
Ακολουθήστε μας και  στις σελίδες μας  Sparta Voice.gr oficcial page   &  LAKONIA GREECE  στο Facebook & γίνετε μέλος στην ομάδα   μας,   twitter ώστε να ενημερώνεστε άμεσα

Σχετικά Άρθρα

Κοινοποίηση: