Στήριξη του Αγροτικού εισοδήματος για την Νέα Δημοτική αρχή

ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ Η ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΎ ΕΙΣΟΔΉΜΑΤΟΣ

 

 

Άρθρο

της Αναστασίας Κανελλοπούλου*
και του Σταύρου Καλαβρυτινού**

Η σύγχρονη αντίληψη για την τοπική αυτοδιοίκηση θέλει τους δήμους πρωτοπόρους σε πολλά θέματα της οικονομικής ζωής και ιδιαίτερα θέλει την δημοτική αρχή συμπαραστάτη στην παραγωγική προσπάθεια των δημοτών. Ο ένας από τους πυλώνες οικονομικής ανάπτυξης του Δήμου Σπάρτης είναι η αγροτική παραγωγή.

Η αγροτική παραγωγή στηρίζεται με απόλυτο τρόπο σε δύο σημαντικές παραμέτρους, τις οποίες η νέα δημοτική αρχή πρέπει να λάβει πολύ σοβαρά υπ’ όψιν της: η μία παράμετρος είναι το μοντέλο διαχείρισης του υδατικού μας πλούτου που προορίζεται για τις αρδεύσεις των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και η άλλη είναι η έγκαιρη και αποτελεσματική αντιμετώπιση των ασθενειών της ελιάς κατά κύριο λόγο, μιας και ο Δήμος Σπάρτης διακρίνεται για τις μεγάλες επενδύσεις στην ελαιοκαλλιέργεια , σχεδόν ως μονοκαλλιέργεια.

Σε ό,τι αφορά στα νερά της άρδευσης δύο πράγματα πρέπει να προσεχθούν και να τύχουν ουσιαστικής αντιμετώπισης : το ένα έχει να κάνει με την ποιότητα των υδάτων και το άλλο με την διαχείρισής τους. Το νερό αποτελεί την κύρια πηγή ζωής και πλούτου και τόσο η ποιότητα του νερού , όσο και η σωστή διαχείρισή του είναι από τα κρίσιμα ζητήματα που επιδρούν καθοριστικά στην βελτίωση της ζωής μας και στην οικονομική ανάπτυξη του δήμου μας.

Σε μια, λοιπόν, αποφασιστική ενασχόληση με τα δύο αυτά καίρια ζητήματα για την αγροτική παραγωγή του Δήμου Σπάρτης , μεγάλο ρόλο θα παίξει η υιοθέτηση πρακτικών έξυπνης γεωργίας, μιας και ζούμε στην εποχή της 4ης βιομηχανικής επανάστασης, στην εποχή της πληροφορικής και της επικοινωνίας. Έξυπνες πρακτικές που ήδη εφαρμόζονται σε προηγμένες από πλευράς αγροτικής ανάπτυξης χώρες, πρακτικές που μπορεί να υιοθετήσει και να εφαρμόσει μία δημοτική αρχή της οποίας οι δημότες στηρίζονται σε τόσο μεγάλο βαθμό στην γεωργική παραγωγή, πρακτικές που σχετίζονται με την αξιοποίηση του υδατικού πλούτου , με την αποτελεσματική καταπολέμηση του δάκου και των άλλων ασθενειών της ελιάς, πρακτικές που συμβάλουν στην μείωση του καλλιεργητικού κόστους.

Πλέον η νομοθεσία παρέχει στους Δήμους την δυνατότητα να συστήνουν νομικά πρόσωπα  σε συνεργασία και με τον ιδιωτικό τομέα , να υπογράφουν προγραμματικές συμβάσεις με άλλες θεσμικές αρχές ,  μέσω των οποίων θα μπορούν να αναπτύσσουν τέτοιου είδους πρωτοβουλίες και να επιλύουν με αμεσότητα προβλήματα των οποίων η αρμοδιότητα ανήκει σε αρχές που ευρίσκονται πολύ πιο μακριά από τον δημότη.

Αν , λοιπόν, σχεδιάσουμε την υποστήριξη της αγροτικής παραγωγής σε δημοτικό επίπεδο,  έτσι ώστε να συμβάλουμε στην μείωση του κόστους παραγωγής,  και στη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων, μέσω των δημοσίων επενδύσεων και της έξυπνης γεωργίας, θα τονώσουμε το κέρδος των αγροτών, θα βοηθήσουμε στην σταδιακή αναδιάρθρωση των καλλιεργειών που έχουν ανάγκη αρκετές περιοχές του Δήμου Σπάρτης, θα στηρίξουμε την  εντατικοποίηση στη μεταποίηση , την ανάπτυξη στο εμπόριο και στις υπηρεσίες και γενικά θα επηρεάσουμε θετικά όλους τους οικονομικούς κλάδους με αύξηση της απασχόλησης και της κατανάλωσης.

Ο υδατικός πλούτος στον Δήμο Σπάρτης

Όπως ήδη αναφέραμε, το ετήσιο αγροτικό εισόδημα του Δήμου μας προέρχεται από την παραγωγή ελαιολάδου, βρώσιμων ελιών, από τα εσπεριδοειδή, τα κηπευτικά, νέες δενδρώδεις καλλιέργειες  και από την λειτουργία περιορισμένου αριθμού κτηνοτροφικών μονάδων. Το νερό είναι αναγκαία προϋπόθεση για την επιβίωση όλων αυτών των αγροτικών δραστηριοτήτων. Το μεγαλύτερο ποσοστό λαδιού και βρώσιμων ελιών προέρχονται από αρδευόμενους ελαιώνες , η κτηνοτροφία στηρίζεται σε καλαμπόκια και τριφύλλια που παράγονται σε ποτιστικά χωράφια. Περιοχές που δεν αρδεύονται συστηματικά, υστερούν, υποβαθμίζεται η αξία τους, και συχνά εγκαταλείπονται.

Τα ποτιστικά χωράφια , τα οποία στο Δήμο της Σπάρτης βρίσκονται μεταξύ των υψομέτρων 150 και 450 μέτρων, ποτίζονται  από πολυάριθμες ιδιωτικές γεωτρήσεις , από λίγα κοινοτικά αρδευτικά έργα, καθώς και από μερικές πηγές και ποτάμια. Η λειτουργία των γεωτρήσεων στο δήμο Σπάρτης μπορεί να μην δημιουργεί προβλήματα εξάντλησης στον υδροφόρο ορίζοντα, αλλά σε μερικές περιπτώσεις παρατηρείται λόγω των εντατικών καλλιεργειών,  αύξηση των νιτρικών στα υπόγεια νερά που υποβαθμίζουν την ποιότητά τους.

Η αγροτική γη σε υψόμετρα μέχρι 450 μέτρα αντιπροσωπεύει περίπου το 35% της έκτασης του Δ. Σπάρτης και δίνει σχεδόν το σύνολο της αγροτικής παραγωγής με ικανοποιητικά οικονομικά αποτελέσματα. Αντίθετα η αγροτική  περιοχή του Δήμου μας μεταξύ των υψομέτρων 450 και 600 μέτρα δεν είναι παραγωγική λόγω της έλλειψης νερού άρδευσης , αν και  το κλίμα και το έδαφος είναι ιδανικά για ανάπτυξη κυρίως ελαιώνων που απαιτούν λιγότερο σχετικά νερό. Αυτή η ενδιάμεση περιοχή (υψόμετρο 450-600 μέτρα) αντιπροσωπεύει περίπου το 20% της καλλιεργήσιμης έκτασης του Δήμου μας και μπορεί να δώσει μεγάλες σοδειές, αν ποτιστεί.

Επομένως τα αρδευτικά έργα που θα εξασφαλίσουν νερό στην ενδιάμεση περιοχή με υψόμετρο 450-600 μέτρα, είναι ιδιαίτερα αναπτυξιακά και πρέπει να τους δοθεί άμεση προτεραιότητα. Τα έργα αυτά κατά κανόνα είναι μεγάλα έργα, με υψηλό κόστος επένδυσης (φράγματα, δίκτυα σωλήνων μεταφοράς), τα οποία δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να κατασκευάσουν μεμονωμένοι αγρότες ή ακόμη και ομάδες αγροτών, όπως κάνουν σήμερα με τις γεωτρήσεις . Το κράτος έχει μέχρι σήμερα κατασκευάσει δεκάδες τέτοιων μεγάλων υδραυλικών έργων σε πολλές περιοχές της χώρας. Τις τελευταίες δεκαετίες η Θεσσαλία και η Κρήτη έχουν μεταμορφωθεί λόγω των πολλών μικρών και μεγάλων φραγμάτων που πραγματοποιήθηκαν μέσα από τις δημόσιες επενδύσεις .

Σε ό,τι αφορά στην Πελοπόννησο, στους γειτονικούς μας νομούς η πολιτική των αρδευτικών έργων έχει ξεκινήσει πριν πολλά χρόνια και υλοποιείται συστηματικά και σήμερα. Συγκεκριμένα tο επιχειρησιακό πρόγραμμα της Περιφέρειας Πελοποννήσου, σε ό,τι αφορά την άρδευση προβλέπονται τα παρακάτω:

  • Στον νομό Μεσσηνίας υπάρχει το έργο της κατασκευής φράγματος στον Αρκαδικό ποταμό, το Τριφυλιακό φράγμα  του οποίου ολοκληρώνεται η κατασκευή και το Μιναγιώτικο του οποίου ολοκληρώθηκε η μελέτη. Επίσης προβλέπεται και η κατασκευή τεσσάρων λιμνοδεξαμενών στις περιοχές Μεσοποτάμιου Ελαιοχωρίου, Νερόμυλου και Φαρμακά.
  • Στον νομό Αρκαδίας ολοκληρώθηκε το φράγμα της λίμνης της Τάκας και επεκτείνεται σήμερα ο αγωγός του και ασχολείται επίσης με την ολοκλήρωση των αρδευτικών Κανδύλας και Φαλάνθου.
  • Στον νομό Αργολίδας λειτουργεί από πολλά χρόνια το μεγάλο αρδευτικό έργο του Ανάβαλου και επεκτείνεται σήμερα  ο αγωγός του μέχρι την περιοχή της Ερμιονίδας, αλλά και μέχρι τη Βόρεια Κυνουρία
  • Στον νομό Κορινθίας λειτουργεί ήδη το φράγμα του Φενεού , ενώ το 2020 αναμένεται η ολοκλήρωση και του φράγματος του Ασωπού. Στόχος είναι η κατασκευή του αρδευτικού της Στυμφαλίας, αλλά και η πολυπόθητη κατασκευή δικτύου διανομής από το Φράγμα Φενεού. Σε επίπεδο μελέτης βρίσκεται η κατασκευή αρδευτικού περιοχής Σικυώνας.

Στην περιοχή του  Δήμου Σπάρτης αρκετά υδραυλικά έργα για την άρδευση της περιοχής μας έχουν κατά το παρελθόν προταθεί και μελετηθεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Μεταξύ αυτών  σπουδαιότερο είναι το φράγμα της Κελεφίνας, για το οποίο η πρώτη μελέτη συντάχθηκε πριν από έναν αιώνα από Βασσαραίο Ελληνοαμερικάνο καθηγητή του Πολυτεχνείου!

Σχετικά με το φράγμα της Κελεφίνας, το σύνολο των μελετών του και τα λεπτομερή κατασκευαστικά σχέδια έχουν ολοκληρωθεί και εγκριθεί από το 2014. Με πρόσφατο δελτίο τύπου του Λάκωνα Υπουργού Αγροτικής ανάπτυξης και Τροφίμων Σταύρου Αραχωβίτη πληροφορηθήκαμε ότι προωθείται η ένταξή του έργου σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα ώστε να κατασκευαστεί στα επόμενα χρόνια.

Το φράγμα της Κελεφίνας προβλέπεται να κατασκευαστεί στο μεγαλύτερο παραπόταμο του Ευρώτα, την Κελεφίνα, που ρέει 4 χιλιόμετρα ανατολικά της Σελλασίας και θα μπορεί να προσφέρει 15.000.000 κυβικά μέτρα νερό ετησίως για κατανάλωση. Το νερό θα είναι αποθηκευμένο μεταξύ των υψομέτρων 530 και 550 μέτρων. Το κόστος κατασκευής του θα είναι  25.000.000 ευρώ, κόστος χαμηλό συγκριτικά με άλλα φράγματα.

Η μελέτη που έχει εκπονηθεί για το φράγμα της Κελεφίνας  σταματά τον αγωγό του νερού στο ύψος του Κλαδά και προβλέπει ότι το νερό αυτό θα διατεθεί για άρδευση της κοιλάδας του Ευρώτα. Δεν υπάρχει όμως μελέτη για την διαχείριση του νερού του φράγματος, πράγμα που δεν επιτρέπει να υπάρξουν έργα στην συνέχεια του  παραπάνω αγωγού.

Γνωρίζουμε ότι στο παρελθόν έχουν κατασκευαστεί μικρά αρδευτικά έργα στα χωριά του Δήμου Σπάρτης που συνέβαλαν στην αύξηση της αγροτικής παραγωγής. Τα έργα αυτά θα πρέπει να συνδεθούν με τον αγωγό του φράγματος της Κελεφίνας και είναι:

ΕΡΓΟ Φορέας Στρέμματα

Αρδευτικό Ξηροκαμπίου ΤΟΕΒ 1.535

Αρδευτικό Αμυκλών ΤΟΕΒ 2.040

Αρδευτικό Μαγούλας ΤΟΕΒ 1.422

Αρδευτικό Καλυβίων Σοχάς ΤΟΕΒ 2.500

Αρδευτικό Ανωγείων ΤΟΕΒ 1.980

Αρδευτικό Παλαιοπαναγιάς  ΤΟΕΒ 3.499

Αρδευτικό Σελλασίας   ΤΟΕΒ   400

Αρδευτικό Κονιδίτσας ΤΟΕΒ   440

Αρδευτικό Πελλάνας ΤΟΕΒ   600

Τα παραπάνω αρδευτικά έργα μπορούν να λειτουργήσουν και με τα νερά του φράγματος τόσο για την επίτευξη της απονιτροποίησης , όσο και για τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα.

Υπάρχουν και περιοχές κοντά στην περιοχή όπου θα κατασκευαστεί το φράγμα, όπως ο Βασσαράς, τα Βρέσθενα, η Κονιδίτσα, η Σελλασία, οι Βουτιάνοι, ο Θεολόγος, για την άρδευση των οποίων δεν υπάρχει πρόβλεψη στην υπάρχουσα μελέτη του αγωγού του φράγματος. Η μόνη πρόβλεψη αφορά στην αποκατάσταση της ύδρευσης αυτών των χωριών , αφού το φράγμα προβλέπεται να σκεπάσει και να καταστρέψει τις υδρευτικές τους γεωτρήσεις. Τα παραπάνω χωριά είναι περιοχές με μεγάλο αριθμό ελαιοδένδρων, με μεγάλη καλλιέργεια ελιάς καλαμών, η οποία μπορεί να αναπτυχθεί περαιτέρω , αν δοθεί και σε αυτές τις περιοχές η δυνατότητα άρδευσης από το φράγμα της Κελεφίνας.

Επίσης θεωρούμε ότι προτεραιότητα στην άρδευση από το φράγμα της Κελεφίνας πρέπει να έχουν και οι ελαιοπαραγωγικές περιοχές νότια του φράγματος και ανατολικά του Ευρώτα, όπως είναι η περιοχή των Αγίων Σαράντα, των Χρυσάφων, του Κεφαλά , της Γκοριτσάς , ακόμα και της Ζούπενας, αφού φαίνεται ότι η υψομετρική διαφορά που θα έχει το φράγμα από τις παραπάνω καλλιεργούμενες περιοχές , θα επιτρέψει το πότισμα με φυσική ροή με την συγκέντρωση της υπερχείλισης  μέσω της κατασκευής επιπλέον μικρού υδραυλικού έργου. Σημειωτέον ότι στις περιοχές αυτές υπάρχουν δυναμικές αρδευόμενες ελαιοκαλλιέργειες, οι οποίες αντλούν από βάθη 250 έως 450 μέτρα, προκαλώντας μεγάλο καλλιεργητικό κόστος και τεράστια βλάβη στον υδροφόρο ορίζοντα , η οποία σήμερα είναι πλέον αντιληπτή στις παραθαλάσσιες αγροτικές περιοχές, όπου η υφαλμύρωση αποτελεί πραγματικότητα στον υδροφόρο ορίζοντα.

Επομένως το μεγαλύτερο όφελος για τους αγρότες του Δήμου μας και  του νομού μας θα επιτευχθεί:

  1. Αν ποτιστούν κατά προτεραιότητα δυναμικές καλλιέργειες (δενδροκαλλιέργειες, θερμοκήπια) και
  2. αν το νερό διατεθεί και για την καλλιέργεια εκτάσεων σε  υψόμετρα από 450 μέχρι 600 μέτρα. Είναι φανερό από την μελέτη του έργου ότι η μισή περίπου ποσότητα του νερού θα διατεθεί με φυσική ροή και η υπόλοιπη με άντληση μικρής υψομετρικής διαφοράς ( 10 μέχρι 130 μέτρα). Η έκταση δε που θα αρδευτεί θα ξεπεράσει τα 80.000 στρέμματα.

Γι’ αυτό θα χρειαστεί να ξαναδούμε τις εκτάσεις που προβλέπεται να αρδεύσει το φράγμα της Κελεφίνας, τώρα που είναι η κατάλληλη στιγμή, με πρωτοβουλία της νέας Δημοτικής αρχής και με το βλέμμα στραμμένο στα συμφέροντα των παραγωγών.

ΛΙΜΝΟΔΕΞΑΜΕΝΕΣ στον Δήμο Σπάρτης

Πέρα από το φράγμα της Κελεφίνας έχουν συνταχθεί προκαταρτικές μελέτες για κατασκευή λιμνοδεξαμενών σε τρεις περιοχές του Δήμου Σπάρτης, οι οποίες μελέτες  έχουν παραμείνει αναξιοποίητες μέχρι σήμερα. Οι λιμνοδεξαμενές αποθηκεύουν τα χειμωνιάτικα και ανοιξιάτικα νερά ρεμάτων και πηγών και τα διαθέτουν το καλοκαίρι. Κατασκευάζονται έξω από την κοίτη των ρεμάτων, είναι δε απλές και φθηνές κατασκευές. Αυτές είναι:

  1. Λιμνοδεξαμενές Καστορείου ,   1.600.000 κυβ. μέτρα νερό
  2. Λιμνοδεξαμενές Ξηροκαμπίου, 1.500.000 κυβ. μέτρα νερό
  3. Λιμνοδεξαμενή Καρυών,                688.000 κυβ. μέτρα νερό

Οι παραπάνω προκαταρκτικές μελέτες θα πρέπει να παρουσιαστούν στους κατοίκους και εφόσον εκδηλωθεί ανάλογο ενδιαφέρον να συνταχθούν οικονομοτεχνικές μελέτες με την συμβολή του Δήμου μας, που θα επιτρέψουν την κατασκευή των έργων. Πολλές ευκαιρίες χρηματοδότησης των παραπάνω έργων έχουν χαθεί μέχρι σήμερα.

Η νέα δημοτική αρχή του Δήμου Σπάρτης θα πρέπει να συμβάλει στην αύξηση του όγκου και της αξίας της αγροτικής παραγωγής με την διεκδίκηση των έργων που θα οδηγήσουν προς αυτή την κατεύθυνση. Η ορθολογική αύξηση των αρδευόμενων εκτάσεων πρέπει να είναι ο κύριος στόχος.

Η κατασκευή των έργων που θα μειώσουν το κόστος παραγωγής, θα ενθαρρύνουν νέες καλλιέργειες και θα επιτρέψουν την αύξηση του αγροτικού εισοδήματος  θα πρέπει να αποτελεί πρωταρχικό στόχο μας.

————————-

*Υποψήφια Δημοτική Σύμβουλος Σπάρτης με το ψηφοδέλτιο του Πέτρου Δούκα, MA, MPA (Management of Public Administration)

** Υποψήφιος Δημοτικός Σύμβουλος Σπάρτης με το ψηφοδέλτιο του Πέτρου Δούκα,, Μεταλλειολόγος Μηχανικός, με  Μεταπτυχιακές σπουδές στην Ανάπτυξη και Διαχείριση Υδάτινων Πόρων.

 

Ο καλύτερος τρόπος προβολής της επιχείρηση σας

Συνεχής  ενημέρωση μέσα από www.spartavoice.gr.

Ακολουθήστε μας και  στις σελίδες μας  Sparta Voice.gr oficcial page   &  LAKONIA GREECE  στο Facebook & γίνετε μέλος στην ομάδα   μας,   twitter ώστε να ενημερώνεστε άμεσα

You may also like

Κοινοποίηση: